Skip to content
Menu
FM POLAND
  • FM Poland
    • Start
    • Aktualności
    • Wydarzenia
      • Już niedługo
    • O projekcie
    • Co tworzy sieć FM Poland?
    • Zasady FM POLAND
    • Kodeks Krótkofalowca
    • Polityka prywatności
    • Aktualne grupy
    • System numeracji grup
    • Opis znaków w FM Poland
    • Kody DTMF w FM Poland
    • Galeria FM
  • Przemienniki
    • Przemiennik SP4
      • SR4EL Elbląg
    • Przemiennik SP5
      • SR5GM Grodzisk Maz.
      • SR5MM w Mińsku Maz.
      • SR5RAD Radom
      • SR5RR w Warszawie
      • SR5S w Siedlcach
    • Przemiennik SP7
      • SR7OS Ostrowiec Świętokrzyski w FM Poland
    • Przemiennik SP8
      • SR8LLB w Lubartowie
      • SR8LSD TETRA w Świdniku
      • SR8LSW w Świdniku
      • SR8LW Łuków
      • SR8PPN w Urszulinie
  • Wiedza
    • Jak to działa?
    • Konstrukcje
    • Ciekawe linki
    • Kącik SP0DZ
      • DasboardPi
      • Konstukcje
  • Dashboard
    • Dashboard
    • Live Mapa
  • ♥ Pomagam ♥
    • Wsparcie dla projektu
    • Wesprzyj FM Poland
    • Wspieraj 1.5 procent
    • Zgoda Donatora
  • Stowarzyszenie
    • Regulamin FM-POLAND
    • Deklaracja przystąpienia
  • Kontakt
    • Rejestracja w FM POLAND
    • Rejestracja Grupy Rozmownej
    • Formularz Kontaktowy
    • Zaproś FM Poland
    • Ankieta Satysfakcji
FM POLAND

OFDM na falach krótkich i UKF – nowe możliwości cyfrowej łączności radioamatorskiej

Opublikowano 2026-11-202026-11-20

Dlaczego poruszamy ten temat na FM POLAND?

Rozwiązania oparte na modemach OFDM nie są bezpośrednio związane z podstawową działalnością projektu FM POLAND, jednak uznaliśmy, że warto przybliżyć ten temat naszej społeczności.

Łączności cyfrowe, eksperymenty z transmisją danych oraz rozwój otwartego oprogramowania i modemów radiowych to obszary, które mogą zainteresować wielu krótkofalowców. Przedstawione w artykule projekty i rozwiązania mogą stać się inspiracją do własnych eksperymentów, a także punktem wyjścia do rozmów i wymiany doświadczeń.

Zachęcamy do dyskusji na grupach FM POLAND, dzielenia się własnymi obserwacjami, testami oraz doświadczeniami z wykorzystania modemów OFDM w łącznościach krótkofalarskich. Być może właśnie dzięki takim rozmowom pojawią się nowe pomysły na ciekawe eksperymenty i wspólne inicjatywy.

W ostatnim czasie w świecie krótkofalarstwa można zaobserwować wyraźny wzrost zainteresowania nowymi rozwiązaniami cyfrowej transmisji danych. Szczególnie dużo dzieje się w obszarze modemów wykorzystujących technikę OFDM (Orthogonal Frequency Division Multiplexing).

Jeszcze niedawno wielu radioamatorów kojarzyło szybką transmisję danych na falach krótkich przede wszystkim z modemem VARA HF, natomiast w paśmie UKF z VARA FM autorstwa José Alberto Nieto Rosa (EA5HVK). Dzisiaj sytuacja zaczyna wyglądać zupełnie inaczej. Pojawia się coraz więcej projektów rozwijanych na otwartych licencjach, dostępnych dla systemów Linux, Windows i Raspberry Pi.

Co ważne, nie są to już wyłącznie eksperymentalne demonstracje transmisji danych. Część projektów oferuje kompletne rozwiązania pozwalające na przesyłanie wiadomości, plików, obrazów, a nawet komunikację głosową.

Dlaczego OFDM?

OFDM to technika modulacji, w której transmisja odbywa się jednocześnie na wielu ortogonalnych podnośnych. Zamiast przesyłać całą informację jednym szerokim sygnałem, dzieli się ją na wiele węższych strumieni.

Takie rozwiązanie pozwala efektywnie wykorzystywać dostępne pasmo i odpowiednio reagować na zmienne warunki propagacyjne.

Na falach krótkich ma to szczególne znaczenie. Zmiany propagacji, wielodrogowość, zaniki sygnału i zakłócenia mogą powodować problemy z niezawodną transmisją. Nowoczesne modemy wykorzystują między innymi korekcję błędów FEC, mechanizmy ARQ oraz adaptację szybkości transmisji do aktualnej jakości kanału.

W praktyce oznacza to możliwość uzyskania wysokiej przepustowości przy dobrych warunkach radiowych i automatycznego przechodzenia na bardziej odporne tryby transmisji, kiedy jakość sygnału się pogarsza.

Nowe otwarte modemy cyfrowe

Wśród projektów, którym warto się przyjrzeć, znajduje się kilka szczególnie interesujących propozycji.

MODEM73 – HF, VHF i UHF

MODEM73 to otwarty modem programowy przeznaczony do pracy z radiotelefonami HF, VHF i UHF.

Jedną z jego największych zalet jest uniwersalność. Obsługuje pracę przez SSB, AM oraz FM i nie wymaga specjalistycznego sprzętu – wystarczy odpowiedni interfejs audio.

Projekt oferuje kilka rodzin modulacji, w tym OFDM, dostosowanych do różnych warunków radiowych. Odbiornik może dekodować dostępne rodziny jednocześnie, bez konieczności ręcznego przełączania trybu po stronie odbiorczej.

Istotną cechą jest obsługa KISS TCP, dzięki czemu MODEM73 może współpracować z wieloma istniejącymi aplikacjami radioamatorskimi.

Kod źródłowy: https://github.com/RFnexus/modem73

Zobacz wideo o MODEM73:

Mercury – nowoczesna transmisja HF

Mercury to modem rozwijany w ramach projektu HERMES przez organizację Rhizomatica.

Jest przeznaczony do transmisji wiadomości, poczty elektronicznej i plików przez fale krótkie. Wykorzystuje rozwiązania bazujące na OFDM oraz mechanizmy ARQ, które zapewniają niezawodne dostarczanie danych.

Szczególnie interesująca jest możliwość adaptacyjnego doboru szybkości transmisji do warunków radiowych.

Mercury udostępnia również interfejs TCP zgodny koncepcyjnie z interfejsem VARA TNC. Dzięki temu może współpracować z aplikacjami korzystającymi z tego sposobu komunikacji, między innymi z oprogramowaniem Winlink.

Projekt działa również na Raspberry Pi, co czyni go atrakcyjnym rozwiązaniem dla osób budujących niewielkie stacje cyfrowe.

Data2G – otwarty modem HF

Data2G to kolejny interesujący projekt otwartego modemu dla fal krótkich.

Wykorzystuje OFDM, zaawansowane kodowanie korekcyjne oraz mechanizmy Hybrid ARQ. Udostępnia zarówno tryb połączeniowy, jak i transmisję rozgłoszeniową.

Warto zwrócić uwagę na dwa dostępne interfejsy:

  • VARA-compatible TNC – przeznaczony między innymi do współpracy z aplikacjami Winlink.
  • KISS TNC – umożliwiający budowanie własnych aplikacji komunikacyjnych i systemów transmisji danych.

To właśnie elastyczność interfejsów sprawia, że Data2G może być wykorzystywany nie tylko do klasycznej poczty radiowej, ale również do tworzenia zupełnie nowych aplikacji.

RAGTIME – znacznie więcej niż zwykły komunikator

Jednym z ciekawszych przykładów wykorzystania możliwości Data2G jest projekt RAGTIME.

To aplikacja przygotowana przez Jeffa Baitisa AG7EW, która pokazuje, jak można wykorzystać modem HF do budowy rozbudowanego systemu komunikacji pomiędzy stacjami radioamatorskimi.

RAGTIME oferuje między innymi:

  • komunikację tekstową pomiędzy stacjami;
  • przesyłanie plików z mechanizmem odzyskiwania brakujących fragmentów;
  • przesyłanie obrazów;
  • wiadomości głosowe;
  • komunikację grupową i sesje bezpośrednie pomiędzy stacjami;
  • analizę aktywności korespondentów i warunków łączności.

Szczególnie interesująca jest możliwość obserwowania, które stacje są aktualnie osiągalne i na jakich pasmach można spodziewać się z nimi łączności.

RAGTIME nie jest jednak uniwersalnym klientem dla dowolnego modemu. Aktualnie współpracuje z Data2G poprzez jego komponent data2g-host. Jest to przykład aplikacji budowanej z myślą o konkretnym modemie, ale jednocześnie pokazujący kierunek, w którym może rozwijać się radioamatorska transmisja cyfrowa.

Zobacz wideo o RAGTIME:

ION HF – kolejna propozycja dla fal krótkich

ION HF to nowy, otwarty projekt adaptacyjnego modemu HF napisany w języku Rust.

Wykorzystuje szeroką gamę trybów transmisji – od odpornych modulacji MFSK po szybsze tryby OFDM z modulacjami wyższego rzędu.

Projekt stosuje adaptację parametrów transmisji, korekcję LDPC oraz mechanizmy retransmisji.

Udostępnia interfejs TCP w stylu VARA oraz KISS dla transmisji grupowej. Jest to szczególnie interesujące z punktu widzenia budowania własnych aplikacji.

Należy jednak pamiętać, że ION HF znajduje się obecnie na wczesnym etapie rozwoju i wymaga dalszych testów w rzeczywistych warunkach radiowych.

VardeFM – otwarty modem OFDM dla FM

Nie wszystkie nowe projekty koncentrują się na falach krótkich.

VardeFM to otwarty modem danych przeznaczony do pracy z radiotelefonami FM. Jego autor przygotował rozwiązanie mające stanowić alternatywę dla VARA FM.

Program wykorzystuje OFDM, korekcję LDPC i mechanizm ARQ. Udostępnia dwa warianty pracy: wąskopasmowy przez standardowe wejście mikrofonowe oraz szerokopasmowy przez odpowiedni port danych radia.

Co istotne, VardeFM oferuje interfejs TCP zgodny z aplikacjami korzystającymi z VARA FM, między innymi Winlink i Pat.

Nie oznacza to jednak kompatybilności transmisji radiowej z VARA FM. Obie stacje muszą pracować z VardeFM.

Zobacz wideo o VardeFM:

DigiPi – praktyczne wykorzystanie nowych technologii

Bardzo dobrym miejscem do obserwowania rozwoju nowych rozwiązań cyfrowych jest projekt DigiPi, rozwijany przez Craiga KM6LYW.

DigiPi to kompletne środowisko radioamatorskie oparte na Raspberry Pi, które pozwala korzystać z wielu cyfrowych trybów pracy za pośrednictwem przeglądarki internetowej lub telefonu.

Wśród dostępnych rozwiązań znajdują się między innymi APRS, packet radio, Winlink, JS8Call, FLDigi oraz modemy Mercury, Data2G, Modem73.

Craig na swoim kanale YouTube regularnie prezentuje kolejne możliwości DigiPi, pokazując nie tylko konfigurację oprogramowania, ale również rzeczywistą pracę z radiem.

Szczególnie polecam zapoznać się z jego materiałami:

https://www.youtube.com/@KM6LYW/videos

Warto również zwrócić uwagę na prezentację Data2G i RAGTIME, w której pokazano transmisję wiadomości, plików i poczty głosowej z wykorzystaniem Raspberry Pi.

Przykładowe podłączenia TRX do DigiPI poniżej w filmie ale DigiPi ma szerokie możliwości podłączenia między innymi via CM108 kartę dźwiękową i sterowanie np PTT via GPIO z karty tak jak to jest robione na hotspotach FM.

Dostęp do obrazu systemu DigiPi

Warto zwrócić uwagę na sposób dystrybucji gotowego obrazu systemu DigiPi. Zgodnie z informacją autora, Craiga Lampartera (KM6LYW), dane dostępowe – nazwa użytkownika i hasło – są obecnie udostępniane osobom wspierającym jego działalność za pośrednictwem serwisu Patreon.

Nie jest to jednak opłata za samo oprogramowanie. Autor wyjaśnia, że nawet symboliczne wsparcie w wysokości jednego dolara zapewnia dostęp do gotowego obrazu systemu. Jest to forma podziękowania dla osób wspierających kanał KM6LYW Radio na YouTube.

Autor dopuszcza dzielenie się obrazem systemu DigiPi ze znajomymi, zachęcając do jego polecania innym użytkownikom. Jednocześnie prosi, aby nie publikować obrazu w Internecie ani nie udostępniać go w publicznych miejscach pobierania. Warto uszanować tę prośbę i korzystać z obrazu zgodnie z zasadami dystrybucji określonymi przez autora.

Zwróć uwagę, że nowe modemy OFDM są dostępne obecnie w wersji BETA obrazu DigiPi, który jest co jakiś czas aktualizowany, więc jeśli chcesz pobawić się nowymi modemami OFDM, używaj wersji BETA i sprawdzaj stronę autora regularnie.

  • Dostęp do gotowego obrazu: KM6LYW na Patreon
  • Kanał autora na YouTube: KM6LYW Radio
  • Kod źródłowy DigiPi: GitHub – craigerl/digipi

Grupy i czat:

  • DISCORD DigiPi chat
  • Primary group/mailing list

Otwarte interfejsy – szansa na nowe aplikacje

Jednym z najważniejszych aspektów rozwoju nowych modemów jest nie tylko sama modulacja, ale również sposób udostępniania ich funkcjonalności innym programom.

Interfejsy takie jak KISS TCP czy VARA TNC pozwalają oddzielić warstwę transmisji radiowej od aplikacji użytkowej.

Dzięki temu modem może być wykorzystywany przez różne programy, a programista nie musi za każdym razem tworzyć od początku obsługi transmisji radiowej.

Można w ten sposób budować własne komunikatory, systemy przesyłania plików, rozwiązania telemetryczne czy systemy wymiany informacji pomiędzy stacjami.

To szczególnie interesujący kierunek dla osób eksperymentujących z Raspberry Pi, Linuksem i własnymi rozwiązaniami radioamatorskimi.

Warto obserwować ten rozwój

Rok 2026 przynosi bardzo interesujący okres dla cyfrowej łączności radioamatorskiej. Pojawiają się nowe projekty, a coraz więcej autorów udostępnia swoje rozwiązania na otwartych licencjach.

Nie oznacza to, że wszystkie te modemy są już gotowymi zamiennikami istniejących rozwiązań. Część znajduje się na etapie eksperymentalnym, a rzeczywista wydajność i odporność na zakłócenia wymagają dalszych testów.

Warto jednak zainteresować się tymi projektami już teraz. To nie tylko nowe sposoby przesyłania danych, ale również możliwość samodzielnego eksperymentowania, analizowania protokołów i tworzenia własnego oprogramowania.

Dla krótkofalowców zainteresowanych techniką cyfrową może to być początek bardzo ciekawej przygody.

Modemy HF dla systemu Winlink w warunkach szumu białego:

HF modems for Winlink in white noise: interim report

Tu możesz poczytać o porównaniu modemów OFDM przez Tim W0SIG:

hf-modem-comparison-and-hybrid-design-v3Pobierz

Zachęcamy do zapoznania się z wymienionymi projektami, testowania ich we własnych stacjach i dzielenia się doświadczeniami z innymi radioamatorami.

73!
FM POLAND

Statystyka

Statystka na dzień 13.07.2024 r. Zarejestrowanych na reflektorze
294 - Użytkowników
60 - Stacji Automatycznych

Nadchodzące wydarzenia

Aktualnie nie ma żadnych wydarzeń.

Ostatnie wpisy

  • OFDM na falach krótkich i UKF – nowe możliwości cyfrowej łączności radioamatorskiej
  • MeshCom – ciekawy projekt radioamatorski
  • Grupa TG 911 – Chicago Priority
  • Grupa 312 Chicago: radioamatorstwo przede wszystkim w praktyce
  • 🖐️Rekrutacja na Przedstawicieli Regionalnych FM POLAND – dołącz do zespołu!

Archiwa

  • listopad 2026
  • październik 2026
  • wrzesień 2026
  • sierpień 2026
  • kwiecień 2026
  • marzec 2026
  • luty 2026
  • grudzień 2025
  • listopad 2025
  • październik 2025
  • sierpień 2025
  • czerwiec 2025
  • maj 2025
  • kwiecień 2025
  • luty 2025
  • styczeń 2025
  • grudzień 2024
  • listopad 2024
  • październik 2024
  • wrzesień 2024
  • lipiec 2024
  • czerwiec 2024
  • maj 2024
  • kwiecień 2024
  • marzec 2024
  • luty 2024
  • styczeń 2024
  • grudzień 2023
  • październik 2023
  • wrzesień 2023
  • sierpień 2023

Kategorie

  • DasboardPi
  • Jak to działa?
  • Już niedługo
  • Kącik SP0DZ
  • Konstrukcje
  • Konstukcje
  • Przemiennik SP4
  • Przemiennik SP5
  • Przemiennik SP7
  • Przemiennik SP8
  • Przemienniki
  • Wiadomości
  • Wiedza

#Polonia #TG #UK Audio BF888 CM108 Data2G EmCom FM POLAND Giełczyn GPIO Grupa-312 Hotspot HPTerminal Jak to działa? Kody DTMF Konstrukcje MERCURY MeshCom news OFDM OrangePIZero Przemiennik Przemiennik FM Quansheng RAGTIME RaspberryPI SA818 Schematy SP2GUB SP4I SP4KDK SP4WZ SP9UVG SQ2HEG SQ4FAE SQ4GIN SQ4MIK StarLink SVXLink UV-K5 UV-K6 Wiadomości Wiedza łomża

  • DasboardPi
  • Jak to działa?
  • Już niedługo
  • Kącik SP0DZ
  • Konstrukcje
  • Konstukcje
  • Przemiennik SP4
  • Przemiennik SP5
  • Przemiennik SP7
  • Przemiennik SP8
  • Przemienniki
  • Wiadomości
  • Wiedza
©2026 FM POLAND | Powered by SuperbThemes